«Πρέπει να δείξεις στο σκύλο ποιος είναι το αφεντικό». «Αν κάνει κάτι λάθος, πρέπει να τιμωρηθεί αμέσως». «Αν δεν καταλαβαίνει, ένα τράβηγμα στο λουρί θα τον φέρει στη θέση του».
Αν έχετε ακούσει κάτι από τα παραπάνω, δεν είστε μόνοι. Αυτές οι ιδέες κυκλοφορούν εδώ και χρόνια. Αλλά η επιστήμη της συμπεριφοράς ζώων μας λέει κάτι πολύ διαφορετικό.
Όταν προσθέτεις μια τιμωρία στο σκύλο σου, συνήθως η συμπεριφορά που δεν επιθυμείς να γίνεται μπορεί να σταματήσει στιγμιαία αλλά να μην μάθει στον σκύλο σου κάτι μακροπρόθεσμα. Απλά έμαθε ότι αυτή η συμπεριφορά φέρνει κάτι δυσάρεστο. Μπορεί να σταματήσει να την κάνει μπροστά σας, αλλά θα συνεχίσει όταν δεν είστε εκεί.
Δημιουργείται φόβος. Ο σκύλος δεν μαθαίνει τι να κάνει. Μαθαίνει τι να αποφεύγει. Και αυτός ο φόβος μπορεί να γενικευτεί: μπορεί να αρχίσει να φοβάται εσάς, τις βόλτες, τα χέρια, ή οτιδήποτε συνδέσει με την τιμωρία.
Η εμπιστοσύνη χάνεται. Η σχέση ανθρώπου και σκύλου βασίζεται στην εμπιστοσύνη. Κάθε φορά που ο σκύλος τιμωρείται, ένα κομμάτι αυτής της εμπιστοσύνης χάνεται. Ο σκύλος αρχίζει να αντιμετωπίζει τον κηδεμόνα του με επιφύλαξη αντί με ενθουσιασμό.
Η επιστήμη είναι ξεκάθαρη
Δεκαετίες έρευνας στη συμπεριφορά ζώων έχουν δείξει ότι όταν προσθέτουμε τιμωρία δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που λύνει. Σκύλοι που εκπαιδεύονται με σκληρούς μεθόδους εμφανίζουν περισσότερα σημάδια στρες, περισσότερη επιθετικότητα, και λιγότερη πρόθεση συνεργασίας.
Τι κάνουμε αντί για τιμωρία;
Η θετική εκπαίδευση δεν σημαίνει ότι αφήνουμε τον σκύλο χωρίς όρια. Σημαίνει ότι εστιάζουμε σε αυτά που κάνει ο σκύλος μας και θέλουμε να κάνει, και στις συμπεριφορές που δεν θέλουμε να κάνει βρίσκουμε εναλλακτικές συμπεριφορές για αυτόν. Προσθέτουμε επίσης ασκήσεις που βοηθούν τον σκύλο να θέλει να συνεργαστεί μαζί μας.
Αυτή η προσέγγιση ζητά χρόνο και προσπάθεια στην αρχή, αλλά τα αποτελέσματα είναι βαθύτερα και πιο μόνιμα, γιατί ο σκύλος επιλέγει να συνεργαστεί, δεν αναγκάζεται.
Η αλλαγή ξεκινά από εμάς
Συχνά, το πρώτο βήμα δεν αφορά τον σκύλο, αλλά εμάς. Χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε τη συμπεριφορά του και είναι ευθύνη μας να βρούμε τον καλύτερο τρόπο για να τον μεγαλώσουμε σωστά.